J. Maria Arguedas
Perulu yazar Jose Maria Arguedas, yoksul bir hukukçunun oğlu olarak Andahvaylas'ta dünyaya geldi. Peru'nun dağlık arazilerinde yaşayan Kızılderililerin yanında büyüdü ve onların dillerini öğrendi. Okula başladığı yıl anadili İspanyolca'yla tanıştı. İlköğreniminin ardından filoloji eğitimi aldı ve bir süre posta hizmetlerinde çalıştı. 1937 yılında siyasal faaliyetleri nedeniyle tutuklanarak ceza aldı. Serbest kalınca önce öğretmenlik ardından da memurluk yaptı. 1939'dan sonra yüksekokullarda etnoloji öğretmeni olarak görev aldı. Okula başladığı yıla kadar yanlarında yetiştiği Kızılderililere ilişkin sosyoloji ve folklor kitapları yayınlayan Jose Maria Arguedas, edebiyat yapıtlarında And Dağları ülkelerinde geniş yaygınlık kazanan Kızılderili akımına bağlı kaldı. Kızılderili yaşamını ve geleneklerini çok iyi tanımasından kaynaklanan nedenlerle Kızılderili akımının derinleşmesine katkıda bulundu. Bu doğrultuda yazdığı Su adlı ilk hikayesinde, Kızılderili köylüler ile beyaz toprak sahipleri arasında yaşanan su mücadelesini anlattı. Kan Şenliği adlı romanında ise, ulusal açıdan Kızılderililere bakışın ne olduğunu ve yüzyıllardır var olan çatışmayı boğa güreşine benzeterek, gerçekçi bir anlatımla ortaya koydu. Yaşadığı toprakların asıl sahiplerinin Kızılderililer olduğuna inanan yazar, Kan Şenliği'nde dövüşerek kendini var etmeye çalışan bir toplumun yaşamındaki acımasızlıkları boğa güreşinin acımasızlığıyla özdeşleştirir.

Ezilen, sömürülen ve dışlanan bir halkın yanında olduğu, bir beyaz olarak beyazların yaptığı zulmü kaleme aldığı için hem toplum hem de yasalar tarafından cezalandırılan Jose Maria Arguedas, hapiste getirdiği yılları Sexto Hapishanesi adlı romanında anlatır. Peru ulusunun doğmasına ilişkin toplumsal sorunları, özellikle de Kızılderililerin kentli burjuva ve işçi haline gelmelerinde ele alır. Bütün bunların burjuva-demokratik bir bakış açısı içinde ele almış olması, Arguedas'ın bu süreci anlamasını zorlaştırdığı gibi melezlik sorununu da biyolojik ve kültürel açıdan Peru ulusunun gelişimi içinde vurgulamasına yol açar. Kimi eserlerinde toplumsal ve düşünsel açıdan beyaz kökenli toplum ile kilisi arasında olduğu kadar Kızılderili halk ile de ilişkisini sürdüren bir gencin çelişkilerini, içinde bulunduğu iki ayrı yaşam biçiminin tek ulus kimliğinde kaynaşabilmesini dile getirir. Genç sayılabilecek bir yaşta, Peru'nun başkenti Lima'da ölen Jose Maria Arguedas, edebi anlamda az sayıda ürün vermiş olsa bile Kızılderililerin sesi olma özelliğini kazanmıştır.

Eserleri
Romanları: Kan Şenliği (Yawar Fiesta, 1941), Sexto Hapishanesi (El Sexto, 1961), Derin Irmaklar (Los rios Profundos, 1959), Her Cinsten Kan (Todas las Sangres, 1964), Dağ Tilkisi ve Düzlük Tilkisi (El Zorro de Arriba y el Zorro de Abajo)
Hikâyeleri: Su (1935)

LİNKLER
http://www.infocenter.com.pe/ calendario/enero2000/Arguedas